Ervaringsverhaal Saskia

26-01-2021 Consortium Propallia
Ervaringsverhaal Saskia

Ze doet zelf de deur open als ik aanbel op die zonnige dinsdagmiddag in september.

Ze is niet groot, heeft prachtig dik, halflang donker haar en draagt een zwarte huispyjama met een dunne duster erover. We lopen samen de kamer in van het keurig opgeruimde, kleine appartement. Het raam staat open en het is er fris. Het grote raam kijkt uit op een drukke verkeersweg en een prachtige, grote oude boom. Háár boom. 

Het eerste wat me opvalt in de kamer is de rij boeken in de boekenkast. Allemaal van dezelfde schrijver: Paolo Coelho. “Jeetje, houd jij zo van Paolo Coelho?” vraag ik. “Heb jij weleens een boek van hem gelezen?” vraagt Saskia “Ik heb zelf alles van hem gelezen.” “Ja” antwoord ik. “Ik heb ‘De Alchemist’ gelezen.” Hij spreekt me ook aan. Het is een spirituele schrijver met iets mysterieus in zijn boeken. Dan zie ik ook de boeddhabeelden staan en aan de muur hangt een oosters boeddhakleed. Het ijs tussen ons is hiermee gebroken. Het kan die middag niet meer stuk. 

Van mijn coördinator heb ik doorgekregen, dat Saskia pancreaskopcarcinoom heeft met metastasen. Ze heeft een euthanasieverklaring. Ook heeft ze een ‘rugzakje’ met gebeurtenissen in haar leven die als gevolg hebben dat ze nu helemaal alleen is. Saskia is pas 53 jaar. Het zal allemaal niet lang meer duren.

Tussen Saskia en mij ontstaat een intensief gesprek. Ze is een realist, vertelt ze. Je kunt wel aldoor gaan bedenken hoe rot het allemaal is maar daar koop je niets voor. Het is nu eenmaal zo. Ze zegt: "Gister was de begrafenisondernemer hier en hij had het er moeilijker mee dan ik. De tranen stonden in zijn ogen. Ik moet nog één map met papieren uitzoeken en dan heb ik alles opgeruimd. Dat doe ik vanavond" zegt ze terwijl ze nog een sigaretje opsteekt. "Ik voel me vandaag een stuk beter" zegt ze. "Het zal wel een opleving zijn vlak voor het einde" constateert ze nuchter. We babbelen uitgebreid over doodgaan en waar je terecht komt. Dat het leven één grote leerschool is en dat je nog een volgende kans krijgt. “Wie komt jou zo dadelijk ‘halen?’” vraag ik. “Nou, ik hoop dat het mijn vader is, want ik had een hele goede band met hem" zegt ze. En daar komen de emoties. “Er is veel gebeurd in mijn leven maar dat verhaal voert te ver” zegt Saskia.  "Mijn vader was een rots. 13 jaar geleden kreeg hij longkanker. Die man heeft veel geleden en dat wil ik dus niet."

We drinken samen een kopje thee en dan meldt ze me dat ze haar haar wil gaan kleuren en gaan douchen. Ik bied aan haar te helpen. Dus neemt ze een druivensuikertje voor de energie want eten kan ze al dagen niet meer. De pijn is uit te houden. In de douche kleppen we samen wat af. Over doodgaan maar ze vindt het ook heerlijk om verhalen te horen uit mijn leven en als ik haar rug heb afgedroogd en ze weer in de kleren zit, zegt ze dat ze een onwijs gave middag heeft gehad. Haar pipse gezichtje laat zien dat ze doodmoe is geworden, dus ik wil vertrekken. "Neem die boeken van Coelho nou mee" zegt Saskia. "Vrijdag ben ik dood." “Wàt vrijdag?” zeg ik. "Nou, vrijdag krijg ik euthanasie" zegt Saskia. Ik had me niet gerealiseerd dat het al zo gauw zou zijn en ben hierdoor best geschrokken. "Ik moet de tijd doorkomen" zegt Saskia. "Maar ik ben geen type om sentimenteel op de bank te gaan zitten en denken, dit is mijn laatste dinsdag en oh, de volgende zomer maak ik ook niet meer mee. Nee, vrijdagmorgen ga ik douchen en mijn haar in de krullers doen en vrijdagmiddag komt mijn buurvrouw bij me zitten en om 17 uur krijg ik het infuus". Met 8 Coelho boeken in een plastic tasje en de afspraak dat ik donderdag weer terugkom, omdat ze dat fijn vindt, vertrek ik.

Donderdagmiddag is haar gezicht alweer een stuk verder ingevallen, maar ze is nog even bij de tijd. Saskia kijkt naar de Algemene Beschouwingen op de TV. Politiek heeft altijd haar interesse gehad. Als dan ook de thuiszorg even om de hoek komt kijken en afspraken maakt, ontstaat er een discussie  over Rutte, Obama, de grote "bedrijven" in Nederland. Dat prins Bernard al afspraken heeft gemaakt over het huwelijk van Willem-Alexander en dat het in de wereld alleen maar draait om geld. Als we weer alleen zijn, vertelt ze dat ze het tasje met kleren heeft klaar gezet voor de begrafenisondernemer. "Zodra de huisarts mij mijn spuitje heeft gegeven, komen ze me halen" zegt Saskia. We praten verder over haar gelukkige jeugd. Tussen de bedrijven door pik ik hieruit op dat ze een dochter heeft van 25, die ze al 13 jaar niet heeft gezien. Ook haar moeder van 91 leeft nog, dement en wel. Maar volgens haar is het helemaal goed zo. "Wat hoor ik toch voor gebonk?" vraag ik. "Oh, dat is de wasmachine", zegt Saskia. "Ik ben een wasje aan het draaien". Dan realiseer ik me hoe krankzinnig het is, dat iemand die morgen doodgaat nog rustig een wasje aan het draaien is. "Neem nou de rest van die boeken ook mee naar huis” zegt ze. "Ik wil er alleen nog maar eentje meenemen, waarin jij je naam hebt gezet" antwoord ik. En dat doet ze met een mooie opdracht erbij.

Ze gaat moe op de bank liggen, maar wil graag dat ik haar nog meer levensverhalen vertel. Dat doe ik tot ze nog een extra morfinepil neemt en een sigaretje rookt en dan komt het afscheid. "Wil je deze wereld nog iets meegeven van jou Saskia?" vraag ik.

"Dat je in het leven moet geven en nog eens geven en dat je het dan van een ander terugkrijgt en niet van degene aan wie je gaf" zegt ze. We omhelzen elkaar heel lang en warm. Wat zeg je op zo'n moment? "Ik wens je een goed volgend leven, vol met liefde Saskia" zeg ik en sluit de deur achter me.

Ik loop de kale gang uit van de flat. Vol emoties.

Het is vrijdag vandaag. Saskia is wakker geworden op haar laatste dag. Gelukkig is het zonnig. Ze kan nog naar haar boom kijken, wat ze zo graag doet. Het is middag; nu heeft ze krullers gezet en gedoucht. En de buurvrouw is gekomen.

Nu is het vijf uur. Het infuus wordt aangesloten. Nu komt de huisarts.

Dat was dus Saskia. Zooo indrukwekkend!